محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
273
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
و به دستور : سفيداب و مرداسنگ ، پنج ؛ بزر البنج ، دو ، با زردهء تخم مرغ و روغن بنفشه استعمال كنند . و به دستور : پياز را در خاكستر گرم كرده ، پخته ، با هم وزن او روغنِ تازهء گاوى ضماد كنند . و به دستور : برگ خطمى ، گل بابونه و اكليل الملك ، از هر يك چهار ؛ حلبه و تخم كتان ، از هر يك سه ؛ عدس مقشّر ، ده ، مجموع را پخته ، با زرده تخم مرغ و روغن بنفشه استعمال نمايند . [ 668 ] ضماد : جهت كزاز بارده و دردهايى كه به جهت باد بواسير در اعضا به هم مىرسد : از تأليف حقير و به غايت آزموده است : فلفل و قاقله از هر يك دو ؛ نوشادر ، سه ؛ حلبه ، پنج ؛ زنجبيل و سورنجان ، از هر يك ، يك ، با روغن گردكان ، بيست و موم زرد ، پنج ، ضماد نمايند . [ 669 ] ضماد : جهت خنازير حارّه : مر صاف ، يك جزء ؛ حضض ، دو جزء ، با آب گشنيز ضماد نمايند . و بعد از هر سه روز تازه بايد نمود . [ 670 ] ضماد بواسير بارد و درد مفاصل و رياح : مجرب است . سير ، ده ، را كوبيده ، در روغن برزك ، هفتاد بجوشانند تا به نصف رسد ، پس صاف نموده ، روغن را طلا و سير را ضماد كنند . [ 671 ] ضماد جهت گشودن خون بواسير : شحم الحنظل ، سه ؛ مغز بادام تلخ ، چهار ؛ بخور مريم ، مويزج ، سرگين كبوتر ، قند ، از هر يك دو ، با زهرهء گاو فتيله كرده ، پنج عدد را در پنج ساعت استعمال كنند و هرگاه فتيله را به روغن گل آلوده سازند ، رفع سوزش مىنمايد . [ 672 ] ضماد جهت ورم سپرز كه از حرارت باشد : از مجربات والد مغفور : برگ درخت گز را كوبيده ، با آرد جو و سركه استعمال نمايند . [ 673 ] و به دستور ، سبوس گندم را در سركه پخته ، نمدى را به او آغشته ، ضماد كنند . [ 674 ] ضماد جهت اورام جگر بارده و سپرز : از مجربات « قالوس » : ميعه و موم ، از هر يك ده ؛ مصطكى ، حماما ، زعفران ، بابونج و اكليل الملك ، از هر يك چهار ؛ صبر زرد و روناس ، از هر يك سه ؛ اذخر و حبّ بلسان ، از هر يك شش ؛ اشق ، هفت ، با روغن سوسن و شراب يا سركه ضماد نمايند .